Var | Daştən feili

"Var" sözü Azərbaycan dilində iki məna ifadə edir. Birinci məna bir əşyanın digər əşyaya sahibliyini ifadə edir, ikinci mənada isə hansısa bir əşyanın mövcudluğunu:

1. Əlinin qələmi var. (Əli qələmin sahibidir)
2. Səmada ulduzlar var. (Ulduzlar mövcuddur)

Daştən feili

Birinci mənada "var" fars dilində daştən(داشتن) feili ilə düzəlir.

Daştən feili digər bütün feillər kimi şəxs sonluqlarını qəbul edərək işlənir:

Mənim varım idi	Mən daştəm	من داشتم
Sənin varın idi	To daşti	تو داشتی
Onun var idi	U daşt	او داشت
Bizim varımız idi	Ma daştim	ما داشتیم
Sizin varınız idi	Şoma daştid	شما داشتید
Onların varı idi	Anha daştənd	آنها داشتند

Qeyd: Keçmiş zaman mövzusuna baxa bilərsiniz.

Dar(دار)

"Daştən" feilinin indi zaman kökü "dar" şəklində olur. Bu söz bizə Azərbaycan dilindən tanışdır: əməkdar, evdar və s.

Mənim varımdır	Mən darəm	من دارم
Sənin varındır	To dari	تو داری
Onun varıdır	U darəd	او دارد
Bizim varımızdır	Ma darim	ما داریم
Sizin varınızdır	Şoma darid	شما دارید
Onların varıdır	Anha darənd	آنها دارند

Qeyd: Fars dilində feillər keçmiş zamanın üçüncü şəxsində (O) şəxs sonluğu qəbul etmir, lakin indiki zaman feilləri üçüncü şəxsdə "əd"(ـد) şəxs sonluğu qəbul edir.

Həst/əst

İkinci mənada "var" həst/əst hissəciyi vasitəsilə yaranır. Bu hissəciklə Sadə cümlələr 2 dərsində tanış olmusunuz.

Nümunələr

Mənim kitabım var	Mən ketab darəm	من کتاب دارم
Sənin maşının var idi	To maşin daşti	تو ماشین داشتی
Onların böyük evi var	Anha xane-ye bozorq darənd	آنها خانه بزرگ دارند
Mənim kitabım var	Yek qoldan ru-ye miz əst	یک گلدان روی میز است
Stəkanda su var	Ab dər livan həst	آب در لیوان هاست